پیغام خطا

  • Notice: Undefined offset: 2 در user_node_load() (خط 3694 در /home/ilampooya/domains/ilampooya.ir/public_html/modules/user/user.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object در user_node_load() (خط 3694 در /home/ilampooya/domains/ilampooya.ir/public_html/modules/user/user.module).
  • Notice: Undefined offset: 2 در user_node_load() (خط 3695 در /home/ilampooya/domains/ilampooya.ir/public_html/modules/user/user.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object در user_node_load() (خط 3695 در /home/ilampooya/domains/ilampooya.ir/public_html/modules/user/user.module).
  • Notice: Undefined offset: 2 در user_node_load() (خط 3696 در /home/ilampooya/domains/ilampooya.ir/public_html/modules/user/user.module).
  • Notice: Trying to get property of non-object در user_node_load() (خط 3696 در /home/ilampooya/domains/ilampooya.ir/public_html/modules/user/user.module).
  • Notice: Undefined property: stdClass::$comment_count در comment_node_page_additions() (خط 728 در /home/ilampooya/domains/ilampooya.ir/public_html/modules/comment/comment.module).
دفتر مقام معظم رهبری
titreno.ir
سایت خبری تابناک ایلام
حرف تو
تاریخ انتشار : 10 اسف 1392 - 15:18
کد مطلب: 27257

ایلام پویا: طاق شیرین و فرهاد مربوط به دوره ساسانیان است و در استان ایلام ،شهرستان ایوان، بخش زرنه، روستای چهل زرعی، تنگ کوشک واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محتویات

وجه تسمیه

طبق روایات که به صورت سینه به سینه نزد مرذم محل نقل می گردد بنای طاق در موقع گذر شیرین وفرهاد از این منطقه جهت استراحت شبانه ،فرهاد د ر کمتر از یک نیمه روز به جهت آسایش شیرین مبادرت به ساخت بنای مذکور می نماید . به همین دلیل اکثر مردم محل بخصوص ریش سفیدان این بنا را با نام طاق شیرین می خوانند.
مشخصات بنای طاق شیرین و فرهاد

این بنای تاریخی از نوع طاقهای سنگی است و رو به جنوب شرقی بر پا دامنه کوه قرار گرفته ، که به علت قرارگیری در مسیر فرسایش صخره های متلاشی شده در زیر تلنباری از خاک وشن مدفون گردیده بود که دراولین فصل مرمت بنا در 1379 طی برنامه ای پژوهشی ومرمتی از زیر خاک بیرون آورده شد. اساس این بنا را طاقی سنگی با پلانی مربع شامل شده که اطلاق نام طاق به این بنا، عبارت از یک اتاقک نیمه زیر زمینی است که به طول cm320 و عرض cm290 و ارتفاع cm220 از کف طاق ساخته شده است. که درسطح تحتانی دیوار شمالی آن دریچه ای با پوشش بدون دور( تخت) به ابعاد cm 100× 145× 64 تعبیه شده است. ورودی بنا در بخش جنوب شرقی با پوشش بدون دور( تخت) و به ابعاد Cm 125 ×130 ×80 ساخته شده است. تفاوت این بنا با دیگر بناهای هم عصر و مطالعه شده در شیوه ساخت آن می باشد بدین صورت که ابتدا محل احداث بنا در شیب طبیعی کوهپایه انتخاب، سپس سطح شیب دار را رو به شرق برش داده و بیش از نیمی از بنا را در درون برش ایجاد شده احداث نموده اند. تنها بخش بیرونی بنا شامل سقف پلکانی و دو طرف درگاه دارای منظر بیرونی می باشد.

دیوارهای بنا در سه جهت شمال، جنوب وغرب محصور در برش احداث شدهء تپه بوده بصورتی که بخش تراش خوردهء سنگها در نمای داخلی و بخش نتراشیده در برش دیواره قرار گرفته است.

نوع طاق بنا را طاق آهنــگ یا کهـــواره ای تشکیل داده که این طاقها خاص دوران تاریخی( ساسانی) میباشـد.

250px-Tagh.Shirin.farhad

طاق شیرین و فرهاد

مصالح ساخت این بنا را تماماً" سنگهای حجیم تراش خورده تشکیل داده که به صورت خشکه چین و بدون ملاط و به صورت رج رج بر روی هم قرار داده اند. برش دادن تپه نیز بخاطر وضعیت ساخت بنا و عدم ریزش آن بوده است.

پس از احداث دیوارها، با یک حرکت دقیق و محاسبه شدهء هند سی و معمـاری در ارتفـاع cm 110 خیز طاق شروع و پوشش بنا را با قرار دادن سنگهای تراش خورده بصورت عمود در کنار هم بصورت طاق گهواره ای یا آهنگ در ارتفاع cm 220 بوجود آورده اند.در بنا طاق مذکور ،معماران با بکار بردن 175قطعه سنگ تراش خورده فقط دیوارها و طاق گهواره ای را احداث نموده اند.

سنگهای بکار رفته در بنا در هر رج، در ارتفاع یکسان و در یک خط تراش خورده اند. سنگها بدون ملاط،زبانه و یا چفت و بند بر رئی هم قرار گرفته که در اندازه های طولی با هم متفاوت می باشند. بزرگترین قطعه سنگ بکار رفته در این بنا، در سردر در ابعاد cm 72 ×55 ×132 و کوچکترین آن به ابعاد cm 24× 26 در دیواره بنا بکار رفته است.

بنای طاق در فضای داخلی کاملاً" یکنواخت، ساده و بدون هرگونه تزئینی بوده است. در سطح داخلی بنا در حال حاضر کفی موجود نمی‌باشد فقط در بخش نعل درگاهی پوششی از سنگهای تخت لاشه ای از جنس صخره های بالا دست بنا پوشیده شده است. به همین منظور گمانه ای درضلع شمال غربی سطح داخلی بنا در مجاورت دیوارهای شمال و غرب ایجاد گردید، که کفی بدست نیامد. براساس شواهد موجود احتمالاً کف بنا چون نعل درگاهی از سنگهای لاشه ای تخت کف سازی نموده اند. کف کنونی بنا شامل شن وخاک به صورت فشرده و گوبیده شده می باشد.

آنچه که در این بنا قابل توجه بوده و عظمت آن را دو چندان می نماید و شیوه معماری آن را منحصربه‌فرد نموده است، تغییر حالت پشت بام طاق ازهلالی به حالت مسطح و یثکنواخت بوده که این مهم معماری بنا را خیره کننده نموده است.

پشت بام پلکانی بنا قبل از خاکبرداری آن، در زیر لایه هایی از خاک و شن کاملاً مدفون بود که پس از خاکبرداری و پاکسازی این قسمت، بخش ناچیزی ولی در عین حال با اهمیت شامل سه قطعه سنگ در دو ردیف( سنگهای رج ائل ودوم پشت بام) بدست آمد که با الگو گرفتن از این قسمت باقی‌مانده و بررسی دقیق سنگهای جمع آوری شده در حین خاکبرداری ، دیگربخشهای پشت بام باز خوانی و احیاء گردید.با بازخوانی و احیاء پشت بام بنا مشخص گردید که معماران دور تا دور بنا را به منظور جمع نمودن وخارج کردن زمختی و دید نامناسب منظر بیرونی طاق گهوارهای با ایجاد یک مربع کامل در حاشیه طاق گهواره ای در پشت بام بنا به ابعادcm 530 × 530 و در ارتفاع cm 180 از کف بنا پوشش پشت بام ربه صورتیک پوشش پلکانی شامل چهار پله بر روی هم بوجود آورند.

در ردیف دوم و سوم پلکان، سنگها نسبت به ردیف زیرین cm20 تا 19 به طرف داخل عقب نشینی دارند.این فاصله در هر دو ردیف با قلم شانه ای در یک خط افقی بصورت سرتاسری ایجاد شده است.

در ردیف چهارم که آخرین ردیف می باشد ضمن رعایت همه موارد مذکئر از سنگهای نسبتاً بزرگتری استفاده کرده اند. با این تفاوت که عقب نشینی این ردیف از سنگها cm 5 می باشد.علاوه بر این سنگهای ردیف آخر دارای آب پرهای حجاری شده ای بوده که کاملاً پردازش شده و آنرا صیقل داده اند.علاوه بر این در سطح فوقانی این ردیف از سنگها، آثار بستهایی فلزی از نوع دم چلچله ای دیده می شود که هدف معماران از اجرای آن تثبیت سنگها و استحکام پشت بام بنا بوده است.

در بخش غربی پشت بام بنا به فاصله ی cm 150از پلکان ردیف اول در مجاورت برش ایجاد شده در تپه به ارتفاعcm 150 دیواری به طول 8 متر در جهت شمال به جنوب با استفاده از قلوه سنگ رودخانه ای و ملاط شفته به منظور پیشگیری از ریزش دیوارهء برش تپه وفرسایش خاک بر اثر عوامل طبیعی بر روی بنا و مدفون شدن آن احداث گردیده است. این دیواره نیز در بخشهایی آسیب دیده بود که باز سازی و مرمت گردید.
وضعیت زیست محیطی منطقه و مالکیت بنا

این بنا در پا دامنه شرقی ارتفاعات صخره ای از نوع سنگهای لاشه ای قرار گرفته که به علت قرارگیری در مسیر فرسایش صخره های متلاشی شده، مدام در معرض مدفون شدن قرار داشته است.این اثر تاریخی در محدوده منابع طبیعی و در منطقه گرمسیری ایوان قرار داشته که هنوز هم عشایر کوچ رو از آن به عنوان منطقه قشلاقی از آن استفاده می نمایند. نوع پوشش گیاهی منطقه مرتع و نوع بافت خاک مکان و زمین پیرامون آن، شنی سنگلاخی باشد.

ه

 

دیدگاههای ارسال شده ، پس ازتأیید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
پیامهایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
انتشار نظر به معنای تأیید از دید مسئول سایت نبوده و مسئولیت نظرات بر عهده نظردهنده است.

نظر شما

CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.

آخرین اخبار